Roos kan haaruitval veroorzaken, maar dat gebeurt niet van de ene op de andere dag. Pas als roos langere tijd aanhoudt en niet goed wordt behandeld, kan de haarfollikel zoveel last krijgen van de ontstekingsreactie op de hoofdhuid dat haren beginnen uit te vallen. Het goede nieuws: bij tijdige behandeling is dit proces grotendeels te keren.
Hoe veroorzaakt roos haaruitval?
Roos (medisch: pityriasis capitis) ontstaat door een overgroei van een gistachtige schimmel op de hoofdhuid, de Malassezia. Die schimmel leeft van talg en produceert stoffen die de huid irriteren. Je immuunsysteem reageert hierop met een lichte ontsteking. Normaal merk je dat alleen als jeuk en schilfering, maar bij langdurige of ernstige roos raakt de hoofdhuid chronisch ontstoken.
Die chronische ontsteking is het probleem voor je haar. De haarfollikels zitten vlak onder het huidoppervlak. Als de huid er wekenlang of maandenlang ontstoken bij zit, kan de bloedtoevoer naar de follikel verslechteren en kan de groeicyclus van het haar worden verstoord. Het resultaat is dat meer haren tegelijk in de rustfase (telogen) belanden en uitvallen. Dit heet telogen effluvium.
Daarnaast speelt krabben een grote rol. Wie door de hevige jeuk van roos de hoofdhuid regelmatig openkrabt, beschadigt de haarfollikels direct. Op plekken waar de huid vaak wordt beschadigd, kan de haargroei tijdelijk of, in zeldzame gevallen bij ernstig letsel, blijvend afnemen.
Roos en haaruitval: wanneer moet je actie ondernemen?
Niet elke roospatiënt verliest haar. Bij milde roos met weinig jeuk is het risico op haaruitval klein. Het risico neemt toe als je een of meer van deze situaties herkent:
- De roos bestaat al langer dan een paar maanden zonder verbetering.
- Je hebt last van aanhoudende, hevige jeuk waardoor je regelmatig krabt.
- Je ziet rode, ontstoken plekken op de hoofdhuid, niet alleen witte schilfers.
- Je haaruitval is duidelijk toegenomen terwijl de roos erger wordt.
In die gevallen is wachten geen goed idee. Hoe langer de ontsteking aanhoudt, hoe meer tijd je je haarfollikels geeft om beschadigd te raken.
Behandeling: roos aanpakken is ook haaruitval aanpakken
De logica is simpel: als roos de oorzaak is van de haaruitval, is de behandeling van de roos ook de behandeling van het haarverlies. Er zijn geen speciale middelen nodig voor het haar zelf, zolang de follikels niet permanent beschadigd zijn.
De meest gebruikte aanpak bij roos is een antischimmelshampoo met een werkzame stof als ketoconazol, pyrithionezink of selenium sulfide. Deze middelen remmen de groei van de Malassezia en verminderen zo de ontsteking. Gebruik zo’n shampoo twee tot drie keer per week, laat hem een paar minuten inwerken en spoel goed af. Bij milde roos merk je doorgaans binnen twee tot vier weken verbetering.
Is de roos hardnekkiger of zijn er duidelijk rode ontstoken plekken, dan is het verstandig om een huisarts of dermatoloog te raadplegen. Die kan een sterkere antischimmelkuur voorschrijven of beoordelen of er iets anders speelt, zoals seborroeïsche dermatitis of psoriasis van de hoofdhuid. Die aandoeningen lijken op roos maar vragen om een andere aanpak.
Komt je haar terug na roos?
In de meeste gevallen wel. Als de haaruitval is veroorzaakt door de ontsteking van roos (en niet door een andere onderliggende oorzaak), herstelt de haargroei zodra de roos onder controle is. De haarfollikel heeft tijd nodig om de normale groeicyclus te hervatten: verwacht dat je pas na twee tot zes maanden duidelijk ziet dat er nieuwe haartjes bijkomen. Dat is niet traag, zo werkt de haargroei nu eenmaal.
Zijn de follikels door jarenlange, onbehandelde ontsteking of door ernstig krabben blijvend beschadigd, dan kan de haargroei op die plekken uitblijven. Dit is gelukkig zeldzaam en vrijwel altijd te voorkomen door roos op tijd te behandelen.
Merk je dat je haar dunner wordt terwijl je roos hebt, behandel dan eerst de roos serieus. Geef de antischimmelshampoo minstens vier tot acht weken de kans om te werken, en krabt zo min mogelijk. Blijft de haaruitval ook na succesvolle behandeling van de roos bestaan, dan speelt waarschijnlijk een andere oorzaak een rol en is een bezoek aan de huisarts de volgende stap.