Haaruitval aan de zijkant van het hoofd bij vrouwen wijst het vaakst op alopecia androgenetica of alopecia areata. Bij alopecia androgenetica verdunt het haar geleidelijk, ook bij de slapen, en dit loopt vaak in families. Bij alopecia areata vallen er plotseling plekken uit, soms ook aan de zijkanten. Beide aandoeningen zijn herkenbaar, maar vragen een andere aanpak.
Waarom valt haar juist aan de zijkant uit?
De haarfollikels bij de slapen reageren gevoeliger op hormonen, met name op DHT (dihydrotestosteron). Bij vrouwen met erfelijke aanleg krimpen deze follikels langzaam. De haren worden dunner, korter en vallen uiteindelijk voortijdig uit. Dit zie je vaker bij de slapen dan midden op het hoofd, wat bij vrouwen anders is dan bij mannen, bij wie de haarlijn meestal van voren terugwijkt.
Alopecia areata werkt anders. Het immuunsysteem valt de eigen haarfollikels aan, waardoor er gladde, ronde kale plekken ontstaan. Die kunnen overal op het hoofd zitten, ook aan de zijkanten. De huid op die plek ziet er normaal uit, zonder schilfering of roodheid, wat een veelgebruikt herkenningspunt is.
Andere oorzaken van haaruitval aan de zijkant hoofd bij vrouwen
Niet alle haaruitval aan de zijkant is erfelijk of auto-immuun. Er zijn meer oorzaken die het haar specifiek aan de slapen kunnen aantasten.
- Tractie-alopecia: strakke kapsels zoals vlechten, een strakke staart of cornrows trekken constant aan de haarfollikels bij de slapen. Als dit langdurig gebeurt, kunnen de follikels beschadigen en stopt de haargroei blijvend. Dit is een veelvoorkomende oorzaak bij vrouwen die regelmatig strakke kapsels dragen.
- Hormonale schommelingen: een te traag werkende schildklier, de overgang of grote hormonale wisselingen na een zwangerschap kunnen het haar verzwakken. De uitval is dan meestal diffuus, maar kan ook aan de zijkanten opvallen.
- Tekort aan voedingsstoffen: een tekort aan ijzer, zink of biotine verzwakt de haargroei. Vrouwen met een vegetarisch of veganistisch dieet lopen een wat hoger risico op een ijzertekort.
- Stress: bij ernstige of langdurige stress kan er diffuse haaruitval ontstaan (telogeen effluvium). Dit begint soms pas twee tot drie maanden na de stressvolle periode, wat de oorzaak lastig herkenbaar maakt.
Hoe herken je de oorzaak?
Het patroon van de uitval geeft al veel weg. Graduale verdunning bij de slapen zonder kale plekken past bij alopecia androgenetica. Gladde ronde plekken passen bij alopecia areata. Kaalsheid precies langs de haarlijn of bij de slapen, gekoppeld aan het dragen van strakke kapsels, wijst op tractie-alopecia. Verspreide uitval over het hele hoofd past beter bij hormonale oorzaken of een tekort.
Een huisarts of dermatoloog kan bloedonderzoek laten doen om tekorten, schildklierafwijkingen of hormonale oorzaken uit te sluiten. Bij twijfel over het type alopecia kan een dermatoloog de hoofdhuid bekijken met een dermatoscoop, een vergrootglas voor de huid. Vroeg onderzoek helpt, omdat sommige oorzaken makkelijker te behandelen zijn als de schade nog beperkt is.
Wat kun je zelf doen?
De aanpak hangt af van de oorzaak. Bij tractie-alopecia is het advies simpel maar effectief: draag geen strakke kapsels meer, of wissel af. Geef de haarfollikels bij de slapen rust. Als de schade nog niet blijvend is, kan de haar zich herstellen.
Bij alopecia androgenetica is minoxidil (2% of 5%) een bewezen optie voor vrouwen. Het stimuleert de bloedsomloop rond de follikels en kan verdere uitval vertragen. Je kunt het zonder recept kopen, maar gebruik het consequent: bij stoppen keert de uitval terug. Bespreek dit met een arts als je zwanger bent of borstvoeding geeft.
Bij alopecia areata schrijft een dermatoloog vaak corticosteroïden voor, als injectie of crème. De resultaten variëren per persoon. Soms groeit het haar vanzelf terug, soms niet.
Een tekort aan ijzer of zink is relatief eenvoudig aan te pakken met supplementen, maar doe dit bij voorkeur op basis van bloedonderzoek. Zomaar supplementen slikken zonder tekort heeft weinig effect en kan bij hoge doses van bepaalde stoffen zelfs schadelijk zijn.
Haaruitval aan de zijkant van het hoofd voelt onprettig en valt snel op, maar er zijn vrijwel altijd stappen die je kunt zetten. De eerste stap is uitzoeken wat de oorzaak is, want zonder die kennis behandel je het verkeerde probleem.