Een zinktekort kan direct haaruitval veroorzaken. Zink speelt een sleutelrol bij de aanmaak van haarcellen en de werking van de haarzakjes. Krijgt je lichaam te weinig zink, dan verstoort dat de normale haargroeicyclus en kan het haar sneller en meer uitvallen dan normaal.
Waarom zink zo belangrijk is voor je haar
Zink is een mineraal dat je lichaam nodig heeft voor tientallen processen tegelijk. Voor je haar zijn er twee die er echt uitspringen. Ten eerste ondersteunt zink de eiwitsynthese, het proces waarbij je lichaam keratine aanmaakt. Keratine is het bouwmateriaal van elke haarschacht. Ten tweede helpt zink de haarzakjes (follikels) in goede staat te houden. Die follikels zijn verantwoordelijk voor de groei van nieuw haar. Raken ze beschadigd of functioneren ze slecht, dan stopt de groei en valt het bestaande haar sneller uit.
Haar groeit in cycli: een groeifase, een overgangsfase en een rustfase. Bij een zinktekort kunnen meer follikels tegelijkertijd in de rustfase terechtkomen. Het gevolg is diffuus haarverlies, verspreid over de hele hoofdhuid, in plaats van op één plek. Dat maakt een zinktekort als oorzaak soms lastig te herkennen.
Hoe herken je haaruitval door een zinktekort?
Haaruitval door een tekort aan zink heeft een paar herkenbare kenmerken. Het gaat om diffuus verlies: het haar wordt dunner over de hele hoofdhuid, niet alleen aan de slapen of kruin. Verder heb je vaak ook andere symptomen die op een zinktekort wijzen, zoals een droge huid, trage wondgenezing, broze nagels of een verzwakt immuunsysteem. Als je meerdere van die signalen tegelijk herkent, is het verstandig om je zinkwaarden te laten controleren via een bloedtest bij de huisarts.
Let op: haaruitval heeft veel oorzaken. Stress, schildklierproblemen, ijzertekort en hormonale schommelingen kunnen allemaal hetzelfde patroon geven. Een zinktekort als oorzaak vaststellen doe je niet zomaar zelf.
Wie loopt extra risico op een zinktekort?
Niet iedereen heeft evenveel kans op een tekort. Een aantal groepen lopen een hoger risico:
- Mensen die weinig of geen vlees eten. Zink zit in hogere concentraties in vlees, vis en schaaldieren. Plantaardige bronnen zoals noten en peulvruchten bevatten ook zink, maar de opname is minder efficiënt door fytinezuur.
- Mensen met darmaandoeningen zoals de ziekte van Crohn of coeliakie. Die beïnvloeden hoe goed het lichaam zink opneemt.
- Zwangere en borstvoedende vrouwen, omdat de zinkvraag in die periode hoger is.
- Ouderen, bij wie de opname van voedingsstoffen soms minder efficiënt verloopt.
- Mensen die langdurig veel alcohol gebruiken.
Zink aanvullen: voeding of supplement?
De veiligste manier om een zinktekort aan te pakken is via voeding. Goede bronnen zijn oesters (de rijkste bron), rood vlees, kip, pompoenpitten, cashewnoten, kikkererwten en zuivel. Eet je gevarieerd en regelmatig van deze producten, dan is een tekort bij de meeste mensen te voorkomen of op te lossen.
Een zinksupplement kan zinvol zijn als een bloedtest een tekort aantoont, maar wees voorzichtig met zomaar hoge doses slikken. Te veel zink is ook schadelijk: het kan de opname van koper verstoren en klachten geven als misselijkheid en buikpijn. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zink voor volwassenen ligt rond de 8 tot 11 milligram per dag (richtlijn van gezondheidsorganisaties). Suppletie boven de 25 milligram per dag doe je alleen op advies van een arts.
Verbetert de haargroei automatisch als je het tekort aanvult? Ja, maar niet van de ene dag op de andere. Haar groeit gemiddeld zo’n 1 centimeter per maand. Je moet rekening houden met een herstelperiode van enkele maanden voordat je echt verschil ziet.
Wanneer is een arts inschakelen verstandig?
Ga naar je huisarts als je opvallend veel haar verliest en dat langer dan twee à drie maanden aanhoudt. Een simpele bloedtest kan aantonen of een zinktekort, ijzertekort of een ander voedingstekort meespeelt. Zelf supplementen stapelen zonder diagnose heeft weinig zin en kan zelfs averechts werken.
Haaruitval door een zinktekort is dus goed behandelbaar, maar alleen als je eerst zeker weet dat zink de echte oorzaak is. Een bloedtest bij de huisarts is de kortste weg naar het juiste antwoord.